Fokus i oppvekstsektoren 2020-2025

Det er laget ein oppvekstplan for 2020-2025. Målet med oppvekstplanen er å bistå barn og familiar på best mogleg måte, me skal ivareta barna sitt behov for omsorg, leik, læring og danning som grunnlag for allsidig utvikling. Planen er laget for at dei som er tilsette i sektor for oppvekst og utdanning og arbeider direkte med eller tilknytig til barne og unges oppvekst.

Det er lagt opp til 9 fokusområder. Ved å ha ein felles plattform, med felles fokusområder og se på alle tenestene i oppvekstsektoren i heilskap ynskjer me å sikra gode tenester med høg kvalitet for innbyggjarane.

TIDLEG INNSATS

For einskildmenneske og for familiar kan tidleg innsats ha stor tyding for resten av livsløpet.  Tidleg innsats vil seia at ein grip inn i livet til eit barn så snart ein oppdagar at utfordringa oppstår og blir avdekka, både tidleg i alder og tidleg inngrepen når ein har ein uro. Dei tilsette som arbeider med barn og unge skal ha:

  • Fokus på tidleg innsats for alle barn
  • nedskrivne rutinar som skal sikra at barn og unge med behov for hjelp/tilrettelegging blir identifisert tidleg og får eit betre samordna hjelpetilbod
  • dokumentert samarbeid mellom verksemdene i oppvekst og helse der samarbeid er nødvendig til det beste for barn og unge
  • Verksemdene har årshjul/årsplanar med:
    • Praksis for kartlegging
    • Tett foreldresamarbeid
    • BTI

SAMHANDLING RUNDT UTSETTE BARN OG UNGE - FOKUS PÅ ARBEIDSMETODIKKEN BETRE TVERRFAGLEG INNSATS - (BTI)

Ullensvang kommune har valt å satsa på arbeidsmetodikken Betre Tverrfagleg Innsats (BTI).  BTI bidrar til at barn og unge kan få nødvendig og samordna hjelp så tidleg som mogleg for å unngå skeivutvikling og redusera skade. Brukarane blir involverte i heile prosessen, så langt det er føremålstenleg. Som tilsett er du pålagt å handla om du opplever ei uro knytt til eit barn. Uro knytt til barn som t.d.  strir litt med lesinga og skrivinga, mistrivst på skulen eller i barnehagen, slit med å få vener, vegrar seg for å eta, gjer seg dårleg forstått, mobbar eller plagar andre eller manglar nokre ferdigheiter som ein normalt kan forventa i ein gitt alder. Eller kanskje opplever ein signal frå foreldra som gjer oss urolege for evna deira til å vera foreldre. Uroa tek me opp med næraste leiar og saman legg me ein plan for vidare arbeid.

BARN SKAL VERA IVOLVERT I DIALOG OG PROSESSAR SOM GJELD DEI

Barn har rett til å bli høyrde i saker som gjeld dei. Meininga til barn skal bli vektlagt i tråd med barnet sin alder og mogning, og meininga til barn har ei unik tyding uavhengig av andre sine meiningar og oppfattingar på barnet sine vegne. (Meld.st. 6 (2019-2020)).

Eit av fokusområda i oppvekstplanen er at barn skal vera involvert i dialog og prosessar som gjeld dei. Barnet sine meiningar skal vektleggjast. På kultur- og fritidsområdet må barn og unge sikrast høve til å delta i planlegging, utforming og styring av tilbod og aktivitetar.

Medverknad frå barn og unge kan skje gjennom ulike former for deltaking og ulik grad av påverknad.  Alle skulane i kommunen har elevråd der elevane har sin medverknad. Representantar frå elevråda er og med i Samarbeidsutval på skulane. Både offentlege organ og frivillige organisasjonar har klare utfordringar i å leggja til rette for auka medverknad frå barn og unge. Auka samspel mellom offentleg og frivillig sektor er nødvendig for å sikra ein god barne- og ungdomspolitikk.

Ullensvang kommune skal kvart år gjennomføra eit møte med Barn og unges kommunestyre (BUK). På møta i BUK blir søknadar om pengar frå den einskilde skule handsama. Søknadane kjem frå barnet og ungdommen til kommunen sjølv, gjennom representantane frå elevråd og skal koma skulane og barn og unge i lokalsamfunnet til gode.

Ullensvang kommune har eige Ungdomsråd etter kommunelova §5-12. Ungdomsrådet er eit medverknadsorgan som skal sikra brei, open og tilgjengeleg medverknad frå ungdom i alle saker som gjeld dei. Det skal vera mogleg for tidleg medverknad slik at ein kan sikra at ungdomsråda sin uttale får høve til å påverka utfallet av saka, dei har rett til å uttala seg i alle saker som gjeld ungdom.

FOKUS PÅ FORELDRESAMARBEID

For å kunna trivast og ha best moglege føresetnader for å læra og utvikla seg i barnehagen og på skulen treng barna og elevane støtte frå foreldra sine. I følge Barnelova §30 er det foreldrene som har hovudansvaret for barnet si oppseding.

Barnehage og skule er viktige arenaer i livet til barn og unge og må ha fokus på å involvera, informera og samarbeida med foreldre/føresette. Dei alle og dei andre verksemde har system og rutinar for gjensidige forventningar mellom teneste og heim. Samarbeidet med foreldra skal organiserast av verksemda på ein slik måte at foreldra kan delta og bidra, uavhengig av bakgrunn og føresetnader.

Skule og barnehage utarbeider årsplanar der eit konkret og planmessig samarbeid mellom barnehage/skule og heimen er synleggjort.

GOD OPPSTART OG TRYGGE OVERGANGAR

Ein stor del av alle barn mellom eitt og fem år går i dag i barnehage i Ullensvang kommune, og tiårig grunnskule er obligatorisk for alle barn i skulealder. Barnehage og skule er på denne måten viktige sosialiseringsarenaer i livet til barn.

Overgangar er viktige steg i barn og unge sine liv. Kommunen har plan for overgangar frå barnehage til videregåande opplæring. Planane fokuserer på at overgangane skal vera trygge og gode og ivareta behovet til det einskilde barnet (Fokusområde 5).

Ein stor del av alle barn mellom eitt og fem år går i dag i barnehage i Ullensvang kommune, og tiårig grunnskule er obligatorisk for alle barn i skulealder. Barnehage og skule er på denne måten viktige sosialiseringsarenaer i livet til barn.

Alle overgangar, frå ein arena til den neste kan vera kritiske for barn. Alle barn som byrjar i barnehage eller skule skal ha ein trygg, god og planlagt oppstart. Oppstarten skal vera trygg og god både for foreldre, barn og dei tilsette som skal samarbeida med heimen. Ved behov har helsestasjon og barnehage samarbeidsmøte ved oppstart i barnehagen. Skulehelsetenesta bør vera med der det er naturleg på overføringsmøte rundt einskilde barn i skulen. Det skal vera god samanheng ved overgangane i utdanningsløpet

I Ullensvang kommune skal alle barnehagar ha gode nedskrivne rutinar for tilvenning. Det skal og vera ein fast plan for:

  • overgang frå barnehage til skule
  • overgang frå barneskule til ungdomsskule
  • overgang frå ungdomsskule til vidaregåande skule.

Mange kan oppleva overgangen til vidaregåande skule som krevjande. Ungdomsskulane i Ullensvang skal derfor ha ein god rådgivings- og rettleiingsteneste i overgangen frå ungdomsskule til vidaregåande. Ved behov er det samarbeidsmøte/overgangsmøte for einskilde elevar ved overgang frå ungdomstrinn til vidaregåande.

I 2018 fekk barnehagen, skulen og SFO ei lovfesta plikt til å samarbeida for å sikra barna ein best mogleg overgang frå barnehage til skule (bhl §2a, oppl §13-5), skuleeigar har hovudansvaret for dette samarbeidet.

BARNA OPPLEVER EIT TRYGT; GODT OG INKLUDERANDE LÆRINGSMILJØ

Inkludering i eit fellesskap, vennskap og leik med jamaldra styrkar sosial og personleg utvikling og allmenn velvære til barn og unge. Me har i dag vorte meir merksame på kor viktig den sosiale kompetansen til barn er for å bli verdsette av venner. Alle skal kunna føla seg trygge og viktige, og oppleva at dei har ein naturleg plass i fellesskapet.

Barnehage, skule og SFO er dei viktigaste fellesarenaer for barn og unge i ei tid prega av stadig raskare endringar og aukande mangfald i samfunnet. Mangfald er verdifullt og det gjev barna og elevane høve til å utvikla toleranse og respekt for at me er ulike. Inkludering handlar om at alle barn og elevar skal oppleva at dei har ein naturleg plass i fellesskapet. Dei skal føla seg trygge og kunne erfara at dei er viktige. Eit inkluderande fellesskap omfattar alle barn og elevar, mellom anna menneske med levekårsutfordringar, menneske med funksjonsnedsetjing, integrering av fleirkulturelle, seksuell orientering og kjønnsidentitet, ulike livsyn-/trusretningar osb.

Inkluderande fellesskap i barnehagar og skular gjev grunnlag for å ta vare på mangfaldet og vidareutvikla demokratiet. Dette treng dei å læra i samspel med andre barn, unge og vaksne.

TILRETTELEGGING OG TILPASSA OPPLÆRING